ترکیه، میزبان کنفرانس سالانه تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد در سال جاری، در تلاش است کشورها را به افزایش سهم برق در مصرف جهانی انرژی تا سال ۲۰۳۵ ترغیب کند. این کشور همچنین گذار به انرژی پاک را به‌عنوان یکی از ۱۰ اولویت اصلی برنامه اقدام خود در این اجلاس قرار داده است.
هدف افزایش سهم برق در مصرف نهایی انرژی جهان به ۳۵ درصد تا سال ۲۰۳۵، که از آن با عنوان «برقی‌سازی» (Electrification) یاد می‌شود، یکی از محورهای اصلی کنفرانس تغییرات اقلیمی سازمان ملل متحد است که هم‌اکنون در آنتالیا در حال برگزاری است.
مذاکره‌کنندگان حاضر در این کنفرانس دوهفته‌ای تلاش می‌کنند دولت‌ها را به امضای تعهدنامه‌ای ترغیب کنند که بر اساس آن، سهم برق در مصرف انرژی اقتصاد جهانی تا سال ۲۰۳۵ به ۳۵ درصد افزایش یابد؛ رقمی که در حال حاضر حدود یک‌پنجم است.
پنج حوزه اصلی مورد توجه در این برنامه عبارت‌اند از:
1. دسترسی به امکانات پخت‌وپز پاک: گسترش دسترسی خانوارها به فناوری‌ها و سوخت‌های پاک برای پخت‌وپز.
2. شبکه‌های برق، ذخیره‌سازی و انعطاف‌پذیری: تقویت زیرساخت‌های انتقال و توزیع برق و افزایش ظرفیت ذخیره‌سازی انرژی.
3. بهره‌وری انرژی و سرمایش پایدار: بهینه‌سازی مصرف انرژی و توسعه فناوری‌های سرمایشی سازگار با محیط‌زیست.
4. مسیرهای برقی‌سازی: گسترش استفاده از برق در بخش‌های مختلف اقتصادی، از جمله حمل‌ونقل، صنعت و ساختمان.
5. گذار متناسب با شرایط ملی کشورها: تدوین و اجرای سیاست‌های تحول انرژی بر اساس ظرفیت‌ها، نیازها و اولویت‌های هر کشور.
تلاش‌ها برای پیشبرد این حوزه‌ها شامل افزایش سرمایه‌گذاری، تسهیل دسترسی به منابع مالی و تقویت همکاری‌های بین‌المللی است.
این رویکرد همچنین از گذار عادلانه و واقع‌بینانه به انرژی پاک حمایت می‌کند؛ گذاری که در آن هیچ جامعه‌ای از روند تحول کنار گذاشته نشود و تفاوت‌های موجود در سطح توسعه اقتصادی کشورها، منابع انرژی و اولویت‌های ملی آن‌ها مورد توجه قرار گیرد.
تحلیلگران و کارشناسان حاضر در این کنفرانس نیز بر ضرورت تقویت همکاری‌های بین‌المللی برای تسریع دستیابی به اهداف برقی‌سازی تأکید کرده‌اند.
هدف‌گذاری سهم ۳۵ درصدی برق تا سال ۲۰۳۵
طرح «تعهد جهانی برقی‌سازی ۳۵ درصدی تا سال ۲۰۳۵» (35-by-35 Global Electrification Pledge) با هدف افزایش سهم برق در مصرف نهایی انرژی جهان به ۳۵ درصد تا سال ۲۰۳۵ تدوین شده است.
بر اساس داده‌های آژانس بین‌المللی انرژی (IEA)، برق در حال حاضر حدود یک‌پنجم از کل مصرف نهایی انرژی جهان را تشکیل می‌دهد.
این برنامه با در نظر گرفتن شرایط و اولویت‌های ملی کشورها، آن‌ها را به گسترش مصرف برق در بخش‌های حمل‌ونقل، صنعت و ساختمان تشویق می‌کند. توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر و ارتقای بهره‌وری انرژی نیز از اقدامات پشتیبان این هدف محسوب می‌شوند.
توسعه شبکه‌های انتقال و توزیع برق، افزایش سرمایه‌گذاری در فناوری‌های ذخیره‌سازی انرژی و تقویت انعطاف‌پذیری سیستم‌های برق نیز از الزامات اساسی گسترش استفاده از برق و تضمین پایداری تأمین آن به شمار می‌روند.
در همین راستا، «ابتکار جهانی برقی‌سازی» (Global Electrification Initiative) با هدف کمک به اجرای این تعهدنامه طراحی شده است.
این ابتکار بر افزایش تبادل دانش و تجربیات میان کشورها، نظارت بر میزان پیشرفت برنامه‌های برقی‌سازی و حمایت از سرمایه‌گذاری در شبکه‌های توزیع برق تمرکز دارد.
هدف افزایش ۱۲ برابری تأمین انرژی زمین‌گرمایی تا سال ۲۰۵۰
گسترش استفاده از انرژی زمین‌گرمایی یکی دیگر از اهداف مطرح‌شده در چارچوب برنامه گذار به انرژی پاک است.
طرح «چشم‌انداز جهانی انرژی زمین‌گرمایی ۲۰۵۰» (Global Geothermal Ambition 2050) با هدف افزایش میزان تأمین انرژی زمین‌گرمایی برای تولید برق و گرما به ۱۲ برابر سطح سال ۲۰۲۵ تا سال ۲۰۵۰ تدوین شده است.
بر اساس آمار آژانس بین‌المللی انرژی‌های تجدیدپذیر (IRENA)، ظرفیت نصب‌شده نیروگاه‌های برق زمین‌گرمایی در جهان طی سال گذشته میلادی به ۱۵٫۶ گیگاوات رسیده است.
