روز حاکمیت ملی و کودک که هر سال در ۲۳ آوریل گرامی داشته میشود، مصادف با نخستین نشست مجلس کبیر ملی ترکیه (TBMM) در سال ۱۹۲۰ و در جریان جنگ استقلال ترکیه است.
قانونی که در سال ۱۹۲۱ به تصویب رسید، این تاریخ را بهطور رسمی بهعنوان یک تعطیل ملی تعیین کرد و آن را لحظهای بنیادین در تثبیت حاکمیت قانونگذاری در دولت تازهتأسیس به رسمیت شناخت.
در سال ۱۹۲۹، غازی مصطفی کمال آتاترک این روز را به کودکان اختصاص داد و بدینترتیب پایههای آنچه بعدها به «روز کودک» تبدیل شد، گذاشته شد.
این تصمیم، تحولی تاریخی را رقم زد؛ بهگونهای که کودکان در کانون جشنهای ملی قرار گرفتند و این امر بازتابدهنده چشمانداز جمهوری نسبت به نسل آینده بهعنوان ضامن حاکمیت ملی بود.
در گذر زمان، این مناسبت دستخوش چندین بازنگری حقوقی و نهادی شد. در سال ۱۹۳۵، بر اساس قانون تعطیلات ملی و عمومی، این روز بهطور رسمی «روز حاکمیت ملی» نامگذاری شد.
در اصلاحات بعدی در سال ۱۹۸۳، نام آن به «روز حاکمیت ملی و کودک» تغییر یافت؛ عنوانی که هویت دوگانه این مناسبت را، هم بهعنوان یک نقطه عطف سیاسی و هم جشن کودکی، بازتاب میدهد.
فرایند تبدیل ۲۳ آوریل به یک رویداد بینالمللی از سال ۱۹۷۹ آغاز شد؛ زمانی که از کودکانی از شش کشور برای شرکت در این جشنها در ترکیه دعوت به عمل آمد.
این ابتکار بهتدریج گسترش یافت و این مناسبت را به بستری جهانی بدل کرد که در آن، هر سال کودکانی از کشورهای مختلف در ترکیه گرد هم میآیند؛ نمادی از صلح، دوستی و تبادل فرهنگی.
بر اساس اسناد آرشیوی نگهداریشده در مجلس کبیر ملی ترکیه، ریشههای این روز عمیقاً با شکلگیری اولیه نظام حکمرانی پارلمانی درهمتنیده است.
این اسناد بر مراسم افتتاحیه به رهبری مصطفی کمال آتاترک، همراه با دعاها و جشنهای سراسری، و نیز تأکید اولیه او بر انتقال اقتدار به اراده ملت، تأکید دارند.
امروزه، ۲۳ آوریل هم یک نقطه ارجاع تاریخی و هم یک سنت زنده به شمار میرود. این روز همچنان بازتابدهنده اصول حاکمیت ملی است و در عین حال نقش منحصربهفرد جهانی ترکیه را در اختصاص دادن یک تعطیل ملی به کودکان و سهیم کردن جهان در آن تقویت میکند.
هر سال، این روز در سراسر ترکیه با طیف گستردهای از برنامههای سراسری گرامی داشته میشود؛ برنامههایی که کودکان را در کانون زندگی عمومی قرار میدهند و در نهادها، شهرها و فضاهای عمومی با موضوعات متنوع برگزار میشوند.
